Fotogrametri nedir?
En temel anlamı ile fotogrametri cisimlerin oluşturduğu ve yansıttığı ışınlardan meydana gelen nesneleri ölçmek ve yorumlamak için kullanılan bir çeşit teknik olarak ifade edilebilir. Fotogrametri ölçüm tekniği sayesinde nesnelere ait şekil, konum ve büyüklük gibi pek çok detay kolayca ölçülebilir. Görüntü örtüşmesi ve yeterli yer kontrolü kullanarak araziyi doğru bir 3D modelde yeniden oluşturmak için drone monteli bir kamera tarafından çekilen görüntüleri kullanır.
LiDAR nedir?
LiDAR, lazer darbeleri kullanılarak bir nesne veya bir yüzeyin uzaklığını anlamaya yarayan teknoloji. Radar teknolojisiyle benzerdir. Radarda kullanılan radyo dalgaları yerine ışık, yani lazer darbeleri kullanılır.
Doğruluk
Fotogrametrik sonuç; görüntü netliği, örtüşme, kamera kalibrasyonu, koordinatlandırma ve bağımsız kontrollerle birlikte değerlendirilir. Kamera çözünürlüğü veya GSD tek başına projenin konum doğruluğunu tanımlamaz.
LiDAR sisteminin doğruluğu; sensör, GNSS/IMU çözümü, uçuş yüksekliği, hedef yüzey ve işleme yaklaşımına bağlıdır. Üreticinin mesafe veya sistem doğruluğu, test koşullarından ayrı bir genel saha sonucu olarak okunmamalıdır.
LiDAR uçuşunda yükseklik, hız ve tarama modu nokta dağılımını etkiler. Yoğunluk ile doğruluk ayrı değerlendirilir; hedeflenen çıktı için kontrol planı hazırlanır.
Elde Edilen Veriler
Fotogrametri, ortomozaik, nokta bulutları ve mesh model şeklinde fotogerçekçi haritalama sonuçları sunar.
Fotogrametri iş akışında ortofoto, nokta bulutu ve yüzey modeli üretilebilir. LiDAR iş akışında da kullanılan sisteme bağlı olarak RGB görüntüyle ilişkilendirilmiş nokta bulutu elde edilebilir. Hangi çıktının teslim edileceği sensör ve işleme kapsamına göre belirlenir.
İşlem Süreleri
Fotogrametrik veri işleme, proje boyutuna bağlı olarak birkaç saat (veya gün) sürebilir. Yalnızca seyrek bir nokta bulutuna ihtiyacınız varsa (bir LiDAR kaynağından alınan gibi), çok daha kısa sürelerde tamamlanabilir.
LiDAR nokta bulutları, uçuş sırasında gerçek zamanlı kinematik (RTK) konumlandırma ile doğrudan coğrafi referanslandırılır. Küçük projelerde bir saatten az, çok büyük projelerde daha fazla saat (veya gün) sürebilir.
Neden Fotogrametri ?
- Erişilebilir ve ihtiyaca yönelik farklı türde veriler.
- Deneyimsiz gözlerin kolayca anlayabileceği haritalar ve modeller.
- Görsel değerlendirmeye ihtiyaç duyan veri kümeleri.
Neden LiDAR ?
- Erişilmesi zor, karmaşık ve aşırı büyük arazileri haritalama.
- Elektrik hatları veya çatı kenarları gibi ince yapılardaki ayrıntıları yakalama.
- Detay ve kesinliğin öncelik olduğu projeler.
- Ağaçlar ve bitki örtüsü kaplı alanlar.
Sonuç
- Fotogrametri ve LiDAR birbirinin her işte alternatifi değildir. İkisi de kendi alanında ilgili iş için tercih edilebilecek sonuçlar sunar. Kısaca kullanılacak yöntemi, ulaşılmak istenilen sonuç verinin tipi belirleyecektir.
- Kontrast, ışık, konu ve koşullar sizin lehinizeyse, fotogrametri muhtemelen sizin için fazlasıyla yeterlidir. Ancak yükseklik doğruluğunun, karmaşık yapıların veya kısmen örtülü arazinin söz konusu olduğu zorlu haritalama projeleri için LiDAR muhtemel tercih olacaktır.
- Söz konusu iki yönteminde iç içe kullanıldığı durumlar vardır ve günümüzde iki yöntemide aynı anda kullanabilen hava kameraları üretilmektedir.
- Diğer yandan maliyetler de kullanılacak yöntemin seçilmesinde etkili olabilmektedir. Kullanılacak yöntemin erişilebilirliği de dikkate alınmalıdır.
- Diğer yandan bu yöntemlerin ikiside birçok alanda eski tip haritalama yöntemlerine göre maliyetleri ve zaman kaybını ciddi oranda azaltmaktadır.
Fotogrametri Ve LiDAR Seçiminde Önce Çıktıyı Belirleyin
Bir ortofoto, bir zemin modeli ve cephe detaylarını içeren üç boyutlu sunum aynı ihtiyaç değildir. Yöntem seçimi; üretilecek verinin türü, arazi/nesne koşulları ve kontrol gereksinimi üzerinden yapılmalıdır. “Hangi teknoloji daha iyi?” sorusundan önce “Bu veriyi hangi işte kullanacağım?” sorusu yanıtlanmalıdır.
LiDAR Yalnızca Renksiz Bir Nokta Bulutu Mudur?
Hayır. Entegre RGB kameralı LiDAR sistemleri vardır ve nokta bulutuna görüntü bağlamı eklenebilir. Sonucun yapısı, sensör ve işleme iş akışına bağlıdır. Renkli görüntü veya ortofoto ihtiyacı ayrıca tanımlanmalıdır.
Doğruluğu Katalog Yerine Proje Kontrolüyle Değerlendirin
Fotogrametride görüntü ayrıntısı ve örtüşme önemlidir; fakat GSD tek başına nihai konum doğruluğu değildir. LiDAR'da da nokta sayısı, her noktanın doğru yerde olduğu anlamına gelmez. Her iki yöntemde referans, işleme ve bağımsız kontrol planı gereklidir.
- Gerekli çıktı: ortofoto, nokta bulutu, yüzey/zemin modeli veya mesh.
- Saha koşulu: örtü, yüzey dokusu, erişim ve görünürlük.
- Kontrol: koordinat sistemi, kontrol noktaları ve kabul yöntemi.
- İş akışı: kullanılacak yazılım, dosya formatı ve veri hacmi.
İki yöntemin birlikte kullanılacağı işler de olabilir. Kapsamı harita, ölçme ve analiz üzerinden görüşebilir; uçuş planı için arazi kot farkları rehberini okuyabilirsiniz.
